เวียงกาหลงเซรามิก
ชากาหลง
สมุนไพร
 |
 |
 |
 |
 |
 |
์ |
 |
 |
|
บทความ จากนิตยสารคู่สร้าง คู่สม ฉบับที่ 540 ตำนานเป็นวิจิตรภัณฑ์ ด้วยมือและจิตวิญญาณของคนพื้นถิ่น |
||||||||||||
 |
 |
|||||||||||
 |
 |
|||||||||||
 |
 |
|||||||||||
| เวียงกาหลง
จากตำนานเป็นวิจิตรภัณฑ์ ด้วยมือและจิตวิญญาณ ของคนพื้นถิ่น |
||||||||||||
 |
 |
|||||||||||
 |
 |
|||||||||||
|
สิ่งที่ผมได้เรียนรู้ จากลวดลาย ที่งดงามบนเครื่องเคลือบที่นี่คือ การเล่าขานความเชื่อ และตำนาน เก่าแก่ ที่ส่งอิทธิพลต่อวัฒนธรรมประเพณี พื้นบ้าน และงาน ศิลป์ในหลายรูปแบบ เช่น ความสวยงามของ ประทีปโคมไฟ ในวันเพ็ญ เดือน 12 เป็น ที่คุ้นเคยกันดี ของ ชาวบ้าน เวียงกาหลง เนื่องจากเป็นประเพณีีลอยกระทง โดยประวัติการลอย กระทงของที่นี่ ี่เชื่อมโยงกับ ความเชื่อความศรัทธาและความเลื่อมใส ในพระพุทธศาสนาแบบ ล้านนา อย่างแบบแน่น หรือจากความประณีต วิจิตรบรรจง ของการเรียงกลีบดอกบัวอีกทั้งความสว่างไสว ของเปลวเทียน ซึ่งมี ประทีปตีนกา ประดับเด่นอยู่ภายในกระทง แสดงให้เห็นถึงเรื่องราว อารยธรรม ที่ใช้ระยะเวลาในการก่อร่างสร้างตัว จนเกิดเป็นตำนานประเพณีลอยกระทง พร้อม ๆ กับประวัติศาสตร์การกำเนิดของพระพุทธเจ้า 5 พระองค์ หรือภัทรกัป ผ่านการเรียงร้อยจาก ปลายพู่กันสู่เครื่องเคลือบดินเผาเวียงกาหลง ก่อนค่ำวันนั้น ผมได้มีโอกาสพบ พระคุณเจ้าหลวงพ่อธรรมสาธิต พระนักพัฒนา แห่งสำนักปฏิบัติธรรมเวียงกาหลง ซึ่งเป็นผู้จุดปะทุ ปลุกประชาชนให้มาส่งเสริมพัฒนางาน เครื่องเคลือบดินเผา ท่านได้เล่าถึงความเชื่อทางพุทธของชาวล้านนาว่า จุดกำเนิดของพระพุทธเจ้า เกิดขึ้น เมื่อพระโพธิสัตว์ได้ปฏิสนธิในครรภ์ของ แม่พญากาเผือกพร้อมกันถึง 5 พระองค์ เป็นจำนวนไข่ 5 ฟอง ที่ต้นมะเดื่อ ริมฝั่งแม่น้ำคงคา ระหว่างที่แม่พญากาเผือกได้เฝ้าฟูมฟัก ทะนุถนอมไข่ทั้ง 5 ฟอง โดยออกหาอาหาร ในถิ่นอุดมสมบูรณ์ด้วยธรรมชาติ อันสวยงาม อีกสมบูรณ์ด้วยพืชพันธุ์ธัญญาหารนั้น ได้เกิด อาเพศพิบัติภัย พายุโหมกระหน่ำ เป็นเหตุให้แม่พญากาเผือกหาทางออกไม่พบ ซึ่งบริเวณนั้น ก็คือเวียงกาหลงในปัจจุบัน ส่วนไข่ทั้ง 5 ฟอง ก็ได้ถูกสายน้ำพัดหายไป เมื่อแม่พญากาเผือก ออกตามหา ถามกับช้าง ม้า ปลา กวาง และสัตว์ต่าง ๆ ก็ต้องพบกันความผิดหวัง ทำให้โศกเศร้า เสียใจ จนกระทั่งสิ้นใจตาย ในที่สุด ส่วนไข่ทั้ง 5 ฟองก็ได้ถูกสัตว์ต่าง ๆ แยกย้ายกันเก็บไปเลี้ยง และ ฟักตัวออกมาเป็นมนุษย์ ์ในเวลาไล่เลี่ยกัน ครั้นล่วงเลยไป 12 ปี ด้วยบุญกุศลเก่าหนุนส่ง ทั้ง 5 พระองค์ ได้บำเพ็ญบารมี สำเร็จตามปณิธาน แม่เลี้ยง ของแต่ละพระองค์จึงได้ฝากชื่อของตนไว้กับ พระนามลูก เพื่อเป็น อนุสรณ์ ซึ่งเป็นที่มาของพระคาถา 5 พยางค์ นะ โม พุทธ ธา ยะ จนถึงปัจจุบัน แต่แล้ววันหนึ่ง ขณะที่ทั้ง 5 พระองค์ได้บำเพ็ญตนเป็นฤาษีอยู่ในป่า ด้วยเหตุปัจจัย ที่ทำให้เดินทางมาพบกันโดยมิได้นัดหมาย และถามไถ่กันจนทราบว่า แต่ละพระองค์ก็ต่าง มีแม่เลี้ยง จึงร่วมกันตั้งจิตอธิฐานเพื่อตามหาแม่ที่แท้จริง ด้วยแรงอธิฐานส่งถึงแม่พญากาเผือก ซึ่งมีรูปทิพย์อยู่บนชั้นพรหมต้องจำแลงเป็น แม่พญากาเผือกมาปรากฏต่อหน้าฤาษีทั้งห้า ให้ได้ทราบถึงความเป็นมาของแม่ที่แท้จริง ฤาษีทั้งห้า เมื่อทราบเหตุการณ์แล้ว ก็เกิดความสลดใจ จึงขอให้แม่พญากาเผือกให้ ้สัญลักษณ์ไว้ เพื่อที่จะได้กราบไหว้บูชาแม่พญากาเผือกจึงได้ใช้ขนของตัวเอง ฟั่นเป็นไส้ประทีป สัญลักษณ์ตีนกา เพื่อเอาไว้ใช้จุดสักการะผ่านแม่น้ำคงคา ในวันขึ้น 15 ค่ำ ส่วนฤาษีทั้งห้า หลังจากบำเพ็ญบารมี เวียนว่ายในวัฏสงสารแล้ว ก็ได้ตรัสรู้ ู้เป็นพระพุทธเจ้า 5 พระองค์ เรียงตามลำดับเวลาที่แตกต่างกัน หลวงพ่อธรรมสาธิตซึ่งเป็นพระพื้นบ้านที่เกิดที่นี่ สรุปว่า ตำนานการเกิดพระพุทธเจ้า 5 พระองค์และประเพณีลอยกระทง ของชาวเวียงกาหลง จึงถูกถ่ายทอดเป็นภาพเขียนลงบน เครื่องเคลือบเซรามิก เพื่อบ่งบอกถึงประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ประเพณีตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ตอนนั่งรถกลับเข้าเชียงใหม่ในคืนนั้น ผมนึกถึงผู้สร้าง ผู้กำกับ หนังฮอลลีวู้ดที่เป็น ชาวอินเดีย คือ เอมไนท์ ชยามาลัน ว่า เขาน่าจะได้มา ได้เห็นและได้ รับรู้ ตำนาน ที่พระคุณเจ้า เล่าให้ผมฟัง ซึ่งเขาสามารถจะนำเอาตำนานเวียงกาหลงจากเครื่องเคลือบดินเผา ไปสร้างเป็น ภาพยนตร์ได้สนุกกว่าเรื่อง ผู้หญิงในสายน้ำ นิทาน (ตำนาน) ลุ้นระทึก ที่ผมได้ไปดูมา อย่างผิดหวัง ก่อนที่ผมจะมาเวียงกาหลง หนึ่งวัน เพราะไม่สนุกเลยจริงๆ |
||||||||||||
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
